Gdy rabarbar pojawia się na straganach, najchętniej wykorzystuję go w prostym, wilgotnym cieście z chrupiącą górą. Ten przepis na ciasto jogurtowe z rabarbarem i kruszonką nie wymaga miksera ani skomplikowanych technik, a podpowiedzi dotyczące przygotowania łodyg, pieczenia i przechowywania pomagają uniknąć zakalca oraz rozmoczonej kruszonki.
Najważniejsze informacje przed pieczeniem
- Czas przygotowania wynosi około 20 minut, a pieczenie zajmuje 45-55 minut.
- Najlepsza będzie forma 24 × 24 cm lub tortownica o średnicy 24-25 cm.
- Rabarbaru nie trzeba obierać, ale trzeba dokładnie usunąć liście.
- Składniki powinny mieć temperaturę pokojową, szczególnie jogurt i jajka.
- Kruszonkę warto schłodzić, dzięki czemu pozostanie rumiana i chrupiąca.
Prosty przepis na wilgotne ciasto z rabarbarem
To wypiek o delikatnym, jogurtowym miękiszu, kwaśnych kawałkach rabarbaru i maślanej kruszonce. Jogurt nadaje ciastu wilgotność, a olej sprawia, że pozostaje miękkie także następnego dnia. Z podanych proporcji otrzymuję około 12-16 porcji.
Składniki na ciasto
- 3 jajka
- 150 g drobnego cukru
- 180 g jogurtu naturalnego
- 120 ml oleju rzepakowego
- 300 g mąki pszennej
- 2 płaskie łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 łyżeczka cukru waniliowego lub ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
- 400-450 g rabarbaru
- 1 łyżka mąki ziemniaczanej
Składniki na kruszonkę
- 100 g mąki pszennej
- 60 g zimnego masła
- 50 g cukru
- opcjonalnie 1 łyżka płatków migdałowych
Przygotowanie krok po kroku
- Wyjmij jajka i jogurt z lodówki około 30 minut wcześniej. Formę wyłóż papierem do pieczenia, a piekarnik rozgrzej do 175°C, góra-dół.
- Rabarbar umyj, odetnij liście oraz twarde końcówki i pokrój łodygi na kawałki o długości około 1,5-2 cm. Wymieszaj je z mąką ziemniaczaną.
- Jajka ubij z cukrem i wanilią przez 2-3 minuty. Wlej olej, dodaj jogurt i krótko wymieszaj.
- Mąkę przesiej z proszkiem do pieczenia i solą. Dodaj do mokrych składników i wymieszaj szpatułką tylko do połączenia. Zbyt długie mieszanie może sprawić, że miękisz będzie ciężki.
- Przełóż masę do formy, wyrównaj i rozłóż rabarbar. Lekko wciśnij część kawałków w ciasto.
- Przygotuj kruszonkę, rozcierając palcami mąkę, cukier i zimne masło. Posyp nią wierzch.
- Piecz przez 45-55 minut. Patyczek wbity w środek powinien wyjść bez surowego ciasta, choć może mieć kilka wilgotnych okruszków.
Po wyjęciu zostaw wypiek w formie na 15 minut, a później przełóż go na kratkę. Krojenie całkowicie gorącego ciasta często kończy się poszarpanym środkiem, dlatego najlepiej poczekać przynajmniej 40-60 minut.
Jak przygotować rabarbar, żeby ciasto nie było wodniste
Rabarbar składa się w dużej mierze z wody i właśnie nadmiar soku jest najczęstszą przyczyną mokrego spodu. Nie obieram młodych, jędrnych łodyg, ponieważ skórka pomaga im zachować kształt. Zawsze usuwam jednak liście, których nie wykorzystuje się w kuchni.
Po pokrojeniu osusz rabarbar papierowym ręcznikiem. Wymieszanie go z łyżką mąki ziemniaczanej ogranicza spływanie soku do ciasta i delikatnie zagęszcza owocową warstwę podczas pieczenia.
Przeczytaj również: Puszyste bułeczki z truskawkami - przepis na idealne ciasto!
Czy trzeba wcześniej podsmażyć rabarbar
W tym przepisie nie ma takiej potrzeby. Świeże kawałki zachowują wtedy lekko wyczuwalną strukturę i przyjemną kwaskowatość. Podsmażenie przez 3-5 minut ma sens przy bardzo grubych, twardych łodygach albo wtedy, gdy chcesz uzyskać bardziej miękkie, niemal konfitur esencjonalne nadzienie.
Jeśli rabarbar puści dużo soku po wymieszaniu z cukrem, odlej go przed dodaniem do masy. Nie słodzę go mocno, ponieważ kontrast kwaśnego rabarbaru i słodkiej kruszonki jest tu największą zaletą.
Kruszonka, która pozostaje chrupiąca
Najprostsza proporcja to dwie części mąki, jedna część masła i jedna część cukru wagowo. Zimne masło rozcieram z pozostałymi składnikami do uzyskania nieregularnych okruszków. Duże kawałki są mile widziane, bo po upieczeniu dają ciekawszą strukturę niż bardzo drobna posypka.
| Dodatek | Co zmienia |
|---|---|
| Płatki migdałowe | Dodają chrupkości i lekko orzechowego smaku. |
| Cukier trzcinowy | Daje ciemniejszy kolor i karmelową nutę. |
| Wiórki kokosowe | Sprawiają, że kruszonka jest bardziej aromatyczna, ale szybciej się rumieni. |
| Mąka migdałowa | Zmiękcza strukturę i nadaje posypce bogatszy smak. |
Jeżeli kruszonka wydaje się zbyt sucha, dodaj odrobinę masła. Gdy tworzy jednolitą kulę, dosyp łyżkę mąki. Ja często wkładam gotową posypkę na 10 minut do lodówki, szczególnie w ciepły dzień, bo wtedy nie rozpływa się od razu po zetknięciu z masą.
Co zrobić, żeby jogurtowy wypiek nie miał zakalca
Zakalec zwykle nie wynika z samej obecności jogurtu, tylko z połączenia kilku błędów. Największe znaczenie ma dokładne odmierzenie mąki, krótki czas mieszania i dobrze nagrzany piekarnik. Masa powinna trafić do pieca od razu po dodaniu proszku do pieczenia.
- Nie używaj bardzo zimnego jogurtu prosto z lodówki.
- Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 35 minut.
- Nie układaj grubej warstwy mokrego rabarbaru w jednym miejscu.
- Nie zwiększaj ilości jogurtu, jeśli masa wydaje się gęsta. Powinna spływać z łyżki powoli, ale nie być płynna.
- Po upieczeniu sprawdź środek patyczkiem, a nie tylko kolor kruszonki.
Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj go luźno folią aluminiową po około 35 minutach pieczenia. Nie dociskaj folii do kruszonki, bo para zmiękczy jej powierzchnię.
Smaczne warianty i zamienniki składników
Jogurt naturalny można zastąpić gęstym kefirem albo maślanką. Ciasto będzie wtedy nieco lżejsze i bardziej wilgotne, ale przy rzadszym zamienniku może potrzebować dodatkowych 5 minut w piekarniku.
| Zmiana | Jak jej użyć | Efekt |
|---|---|---|
| Truskawki | Dodaj 150 g pokrojonych owoców razem z rabarbarem. | Łagodniejszy smak i więcej soku, dlatego mąka ziemniaczana jest szczególnie potrzebna. |
| Jabłko | Dodaj 1 małe, twarde jabłko pokrojone w kostkę. | Owocowa słodycz i mniej wyraźna kwasowość. |
| Skórka cytrynowa | Dodaj skórkę z 1 sparzonej cytryny do masy. | Świeższy aromat, który dobrze podkreśla rabarbar. |
| Olej kokosowy | Zastąp nim olej rzepakowy w tej samej ilości. | Delikatnie kokosowy zapach, szczególnie dobry z wiórkami w kruszonce. |
Nie dodawałabym jednocześnie dużej ilości truskawek, jabłek i rabarbaru. Taka mieszanka może wyglądać efektownie, ale łatwo przeciążyć ciasto wilgocią. Dwa rodzaje owoców w zupełności wystarczą.
Jak przechowywać ciasto i kiedy smakuje najlepiej
Po całkowitym wystudzeniu przechowuj je pod przykryciem w chłodnym miejscu. W temperaturze pokojowej zachowa dobrą strukturę przez około 2 dni, a w lodówce do 4 dni. Chłodzenie sprawia jednak, że kruszonka mięknie, więc przed podaniem warto ogrzać porcję przez kilka minut.
Wypiek można również zamrozić. Pokrój go na porcje, owiń papierem i włóż do szczelnego pojemnika na maksymalnie 2 miesiące. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej, a następnie podgrzej przez 5-7 minut w piekarniku nagrzanym do 160°C, aby odzyskać część chrupkości.
Mały detal, który zmienia cały wypiek
Najlepszy efekt daje połączenie jędrnego rabarbaru, krótkiego mieszania masy i zimnej kruszonki. Nie przesadzaj z cukrem, nie skracaj pieczenia tylko dlatego, że wierzch już się zarumienił i pozwól ciastu spokojnie wystygnąć.
Podawaj je bez dodatków do herbaty albo z łyżką jogurtu naturalnego. W sezonie rabarbarowym właśnie ta prosta wersja sprawdza się u mnie najlepiej, bo zachowuje domowy charakter, a jednocześnie jest wystarczająco efektowna na rodzinne spotkanie.
